Karpacz: Kościół Wang

Zwiedzanie Karpacza wycieczki szkolne rozpoczynają z reguły od góry, czyli od kościółka Wang. Niech i tak będzie. Ewangelicka świątynia jest najbardziej znaną z dzisiejszych atrakcji turystycznych miasta.

noclegi Czorsztyn

kliknij, aby zobaczyć więcejJest to jedyny poza Skandynawią skandynawski kościół romański (w ogóle zachowało się ich ponad 20). Zbudowano go w XII w. we wsi Vang nad jeziorem Vangsmjösen w południowej Norwegii, a w 1841 r. planowano rozbiórkę. Życzliwy romantycznej modzie na „starożytność” król pruski Fryderyk Wilhelm IV kupił świątyńkę i w częściach sprowadził ją przez morze, a następnie przewiózł do Berlina. Pozostająca w zażyłości z królem hrabina von Reden z Bukowca wybłagała z kolei przeniesienie go do Karpacza.

noclegi Kroscienko nad Dunajcem

Rekonstruując zabytek, postępowano zgodnie z duchem epoki, część podniszczonych elementów zastępując nowymi, stare składając dość dowolnie i budując przy zabytku dzwonnicę, stylizowaną na skandynawską tak, by całość była jeszcze bardziej „stylowa”. Zrekonstruowany kościółek Wang uroczyście przekazano ewangelikom 28 lipca 1844 r. Najstarszymi jego elementami są słupy i kolumny sosnowe – podobno z łodzi wikingów – pokryte pismem runicznym i wijącymi się motywami roślinnymi. Krucyfiks wyrzeźbiony w dębie pochodzi z 1846 r. Na przykościelnym cmentarzu zachowało się epitafium hrabiny Fryderyki.

Karpacz

wczasowisko królujące we wschodniej części Karkonoszy

Karpacz to wczasowisko królujące we wschodniej części Karkonoszy. Wspinając się uroczo na zbocza, miasto osiągnęło granicę, poza którą zacznie się niszczenie parku narodowego.

noclegi Pieniny

Wydaje się zresztą, iż Karpacz rozrósł się zanadto, szczególnie w latach 70., kiedy starą zabudowę pensjonatową wypierać zaczęły pretensjonalne domy z pustaków.

kliknij, aby zobaczyć więcejAtrakcyjne położenie jest więc szczęściem i nieszczęściem miasta. Dowodem tego jest trwający od kilku lat spór z ekologami, pragnącymi zahamowania narciarskich inwestycji.

Historia Karpacza zaczęła się prawdopodobnie w XV w., w rejonie dzisiejszej dzielnicy Płóczki. Wiadomo jedynie, iż wcześniej w Sowią Dolinę i Kocioł Łomniczki zapuszczali się Walończycy. Niedalekie położenie kultowego ośrodka pogan na zboczu Grabowca nasuwa zaś podejrzenia o możliwość istnienia miejsc kultowych w rejonie Karpacza (w końcu Śnieżka aż prosi się o uznanie za świętą górę. Nie ma na to jednak żadnych dowodów.

noclegi Sromowce wyzne

W Płóczkach osiedlili się mieszkańcy Czerwonej Doliny (dziś część Sosnówki Górnej), którym domostwa zniszczyła powódź w pocz. XV w. Do dolnej części Karpacza, z rozwojem hut i kuźnic w Kowarach i Ścięgnach, sprowadzili się kurzacy oraz drwale eksploatujący lasy i przerabiający je na bardziej energetyczny od drewna węgiel drzewny dla potrzeb hutniczego przemysłu. Karpacz zresztą sam stał się ośrodkiem górniczym, aktywnym nawet 100 lat temu. Przez wieki Karpacz nie istniał jako spójna wieś. Jeszcze w XIX w. dzisiejsze miasto stanowiły rozproszone osady o samodzielnych nazwach.

W czasie wojny 30-letniej osiedliła się w tym rejonie pierwsza grupa czeskich protestantów, uciekających na Śląsk przed prześladowaniami. Za nimi przybyli następni. Nie przypadkiem kościółek Wang stanął w 1844 r. w Karpaczu Górnym, gdzie protestanci do czasów II wojny światowej stanowili zdecydowaną większość. Z Czechami także wiąże się rozwój silnego ośrodka ludowej medycyny górskiej o szerokiej sławie.

Czerniawa Zdrój

Tworzy ze Świeradowem przedsiębiorstwo uzdrowiskowe. Czerniawa jest jednak zdrojem kameralnym i ubogim. Topi się wręcz w zieleni, a bujne lasy podchodzą pod domostwa.

noclegi Pieniny

Działalność uzdrowiskowa rozpoczęła się tu w XIX w., wieś powstała w rejonie starszej huty szkła w wieku XVII jako osada czeskich uchodźców religijnych. Dziś zorientowana jest głównie na małych pacjentów. Leczą się tu dzieci z przewlekłymi schorzeniami dróg oddechowych i astmą. Niebawem zaczną przyjeżdżać dzieci otyłe. Udowodniono, iż woda Czerniawianka eliminuje z organizmu metale ciężkie i obniża poziom cukru we krwi.

noclegi Sromowce wyzne

Spacerując po Czerniawie i okolicach, warto przede wszystkim zapuścić się w dolinę Czarnego Potoku, gdzie szumią małe wodospady. Można też zobaczyć stare sztolnie kopalni cyny, byleby do nich nie wchodzić, lub wspiąć się na widokowy skalisty szczyt Czerniawskiej Kopy (775 m ). Zimą działa wyciąg narciarski.

Czerniawę łączą z „resztą świata” autobusy PKS (Świeradów, Gryfów, Jelenia Góra i Wrocław). W pobliżu, w lesie na zachód od centrum, znajduje się bardzo przyzwoite, nowe, drogowe przejście graniczne do Novego Mesta w Czechach. Nove Mesto znajduje się 2 km od granicy, ale warto się tam przespacerować chociażby po to, by zjeść pyszny tani obiad w rynku i napić się piwa.

Hala Izerska krajobrazem i warunkami klimatycznymi przypomina pustkowia Norwegii. Przyrodniczo jest skarbem Sudetów. Poszukiwaczom minerałów zaś wciąż rozbudza wyobraźnię.

 

Świeradów Zdrój

powojenni „nazewnicy” wielce się natrudzili, by wynaleźć miano dla izerskiego zdroju

noclegi Pieniny

Powojenni „nazewnicy” wielce się natrudzili, by wynaleźć miano dla izerskiego zdroju. Niemcy nazywali tę miejscowość Flinsbergiem, odwołując się do legendy o słowiańskim bogu. Pierwsza powojenna nazwa uzdrowiska brzmiała Wieniec Zdrój.

Spory skoncentrowały się na etymologii imienia pogańskiego bożka i skończyły się prawdopodobnie takim klinczem, że trzeba było użyć rozwiązania salomonowego. Przypisano więc miasteczku niegdysiejsze odwiedziny słowackiego świętego, Świerada i nadano imię Świeradów.

noclegi Sromowce wyzne

Legendarne początki uzdrowiska wiążą się z łużyckimi Słowianami, umykającymi przed napierającymi od zachodu ewangelizacyjnymi hufcami biskupów miśnieńskich i rycerzy z Turyngii. Najświętszą relikwią pogan miała być złota figura Flinsa, która ostateczne schronienie znalazła na wschód od dzisiejszego Świeradowa w skalistych grzebieniach Wysokiego Grzbietu. Świeradów miał być niewielką osadą pogańskich niedobitków, którzy jako pierwsi odkryli właściwości cudownych wód Gór Izerskich. Zanim w XVIII w. wydano ostateczny naukowy werdykt o leczniczych wartościach źródeł, przez stulecia pielgrzymowali tu mieszkańcy Łużyc i Miśni, by napić się eliksiru zdrowia. Ciekawym doświadczeniem musiało być spożywanie legendarnego piwa warzonego na wodzie mineralnej w karczmie, którą założono w XVI w. dla robotników leśnych; Świeradów był wówczas osadą drwali pracujących dla Schaffgotschów.

 

Szklarska Poręba

Szklarska Poręba zajmuje wielką przestrzeń 76 km2 pomiędzy Karkonoszami a Górami Izerskimi. Z gór widać rozlaną pośród wzgórz i lasów zabudowę miasta; spacerując po nim można doświadczyć odległości, które trzeba pokonać pomiędzy poszczególnymi ciekawostkami.

noclegi Pieniny

kliknij, aby zobaczyć więcejW Sudetach Zachodnich większą powierzchnię zajmuje jedynie Jelenia Góra. Za czasów pruskich Szklarska Poręba uchodziła za największą wieś państwa.

Szklarska Poręba to jedno z najbardziej znanych polskich wczasowisk. Dla wielu jest ponadto stolicą sudeckiego narciarstwa, kusząc 13 km oświetlonych nartostrad przecinających stoki Szrenicy, kilkunastoma wyciągami dla amatorów nieco krótszych zjazdów oraz wyjątkowymi warunkami uprawiania narciarstwa biegowego w rejonie Jakuszyc, gdzie co roku zimą, która trwa tu statystycznie ponad 100 dni, odbywają się słynne Biegi Piastów.

noclegi Sromowce wyzne

Początków zainteresowania okolicami Szklarskiej Poręby upatrywać należy w działalności wszędobylskich Walończyków, którzy pojawili się w Sudetach w XII w., odnajdując tu m.in. złoża pirytów, ametysty, kryształy górskie i szafiry. O tym, że warto było ryć okoliczne stoki świadczą okazy minerałów znajdowane dzisiaj i eksponowane w miejscowych mini-muzeach. W XIII w., kiedy Wenecjanie zazdrośnie strzegąc szklarstwa, wywindowali ceny produkowanych w Italii szkieł, znaczenia nabierać zaczęły lokalne złoża kwarcu i hutnictwo szkła. Okolice Szklarskiej Poręby miały wszystkie atuty – kwarc i wielkie obszary lasów potrzebne do rozwoju i do wytwarzania używanego w procesie technologicznym potażu.

 

Karkonosze

„tatrzańskie” zakątki polodowcowych kotłów, górskie jeziorka, liczne wodospady, piękne grupy skalne

O Karkonoszach napisano tomy, miliony turystów na własne oczy co roku oglądają ich cuda. Obok Tatr są niewątpliwie najpopularniejszym pasmem górskim Polski. Pod względem zagospodarowania turystycznego być może nawet je przewyższają.

noclegi Sromowce nizne

Mimo znacznego „ucywilizowania” znajdziesz wśród nich miejsca ciche i odludne. Szkoda tylko, że gwar wycieczek ciągnących w najwyższe partie dawno przepłoszył stąd ducha gór, znanego pod niemiecka nazwą Rübenzahl (Liczyrzepa, Rzepiór, Rybecal, Karkonosz), którego siedlisko w Kowarskim (lub Lasockim) Grzbiecie widać na mapie Martina Helwiga z 1561 r. Sto lat później wyginęły też gryfy, które fruwały w rejonie Śnieżki i Kowar na mapie Topographia Bohemiae, Moraviae et Silesiae z 1650 r.

noclegi Sromowce wyzne

Karkonosze są najwyższym pasmem Sudetów. Ich najwyższy szczyt, Śnieżka (1603 m) jest jedyną ich górą, która osiąga piętro wysokogórskie. Warto też zauważyć, iż Karkonosze są najwyższymi

górami Czech. Polskie Karkonosze rozciągają się od Przełęczy Szklarskiej i Doliny Kamiennej na zachodzie po Bramę Lubawską, ku której opadają Lasockim Grzbietem, na wschodzie. Wzdłuż głównego wału Karkonoszy ciągnie się historyczna granica Śląska i Czech (oraz dawnych dóbr Schaffgotschów i właścicieli czeskiej części, choć o granicy w sensie współczesnym mówić można dopiero od 250 lat). Wędrując szczytami, można przemierzyć ponad 35 km. Ku Kotlinie Jeleniogórskiej skłaniają się malowniczymi, gęsto zalesionymi wzgórzami Pogórza Karkonoskiego. Pomiędzy Pogórzem a głównym (Śląskim) grzbietem znajduje się padół geologicznego pochodzenia, w którym rozsiadły śliczne wioski i przysiółki (m.in. Przesieka, Borowice). Pogórze ciągnie się po Dolinę Kamiennej na zachodzie.

 

Wyspa Wolin

Największa polska wyspa (o pow. 265 km2) leży w północno-zachodniej części kraju, otoczona wodami szarobłękitnego Bałtyku, Zalewu Szczecińskiego i rozlewiskami Dziwny oraz Świny.

noclegi Szczawnica

Proponowana trasa przebiega ponadto przez tereny przylegające do Zalewu Kamieńskiego i pas wybrzeża do Trzęsacza. Krajobraz bajkowy i zróżnicowany: piękne klifowe wybrzeże, jeziorka polodowcowe, gęste sosnowe lasy, buczyna nadmorska, bezludne wysepki z dzikimi ptakami. Wspaniałe tereny na długie spacery z malowniczymi widokami zachodzącego słońca; niezłe warunki do pływania, wycieczek rowerowych, jazdy konnej oraz gry w golfa. W Międzyzdrojach można zapoznać się z urokami przedwojennego kurortu, w Kamieniu Pomorskim obejrzeć średniowieczne zabytki. Bardzo dobry dojazd od strony Szczecina i tylko trochę mniej dogodny z Gdańska.

noclegi Kluszkowce

Najlepiej przyjeżdżać tu od czerwca do września, ale również w maju lub październiku. Poza sezonem pusto i tanio, latem za to można spotkać znanych ludzi i pobawić się na dyskotekach, koncertach, imprezach.

Góry Izerskie

Są prawie bezludne

To najbardziej zachodnie z polskich pasm sudeckich. W dawnych opisach, jeszcze w XVIII w. uważano je za część Karkonoszy (Riesengebirge). Stopniowo jednak uniezależniło się i przyjęło nazwę od rzeczki Izery wypływającej z ich centrum.

Stojąc na szczytach Gór Izerskich można kontemplować rzadkie w Sudetach panoramy następujących po sobie szczytów, bez domów i pól. Osadnictwo skupia się wyłącznie na obrzeżach i w góry wciska się tylko Świeradów Zdrój. Co prawda także spora część Szklarskiej Poręby zajmuje wschodnie stoki Gór Izerskich, ale wyraźnie ciąży ku Karkonoszom i pod względem krajobrazu stanowi element najwyższych gór Sudetów. Góry Izerskie są więc prawie bezludne.

Wyspa Wolin

Największa polska wyspa (o pow. 265 km2) leży w północno-zachodniej części kraju, otoczona wodami szarobłękitnego Bałtyku, Zalewu Szczecińskiego i rozlewiskami Dziwny oraz Świny. Proponowana trasa przebiega ponadto przez tereny przylegające do Zalewu Kamieńskiego i pas wybrzeża do Trzęsacza. Krajobraz bajkowy i zróżnicowany: piękne klifowe wybrzeże, jeziorka polodowcowe, gęste sosnowe lasy, buczyna nadmorska, bezludne wysepki z dzikimi ptakami. Wspaniałe tereny na długie spacery z malowniczymi widokami zachodzącego słońca; niezłe warunki do pływania, wycieczek rowerowych, jazdy konnej oraz gry w golfa. W Międzyzdrojach można zapoznać się z urokami przedwojennego kurortu, w Kamieniu Pomorskim obejrzeć średniowieczne zabytki. Bardzo dobry dojazd od strony Szczecina i tylko trochę mniej dogodny z Gdańska.

Najlepiej przyjeżdżać tu od czerwca do września, ale również w maju lub październiku. Poza sezonem pusto i tanio, latem za to można spotkać znanych ludzi i pobawić się na dyskotekach, koncertach, imprezach.